16-03-2010 Nieuwsbrief 4 Jan en Diny

We zijn weer een paar weken verder en er is nogal wat gebeurd. Hier is ons relaas. Het laatste vanuit Brunapeg, want zondag zijn we weer terug in Zeewolde.

1. Herstelwerkzaamheden

Het hoofd van de Primary School (Debra) heeft ons drie lokalen laten zien in het gebouw waarin zij haar kantoortje heeft. In de loop van de tijd hebben termieten een aantal balken van deze lokalen bereikt en op enkele plaatsen is een levensgevaarlijke situatie ontstaan. Je moet er niet aan denken, dat één of meer balken het zullen begeven en dat de golfplaten tijdens de les naar beneden zullen komen. We hebben de uitvoerder van het waterproject voor de Nurses – hij is een eersteklas bouwer – prijsopgave laten doen. Met onze Stichtinggenoten Monica en Roos hadden we, voordat we op reis gingen, afgesproken, dat we voor eeen zich aandienend project vrij spel hadden om daar zo nodig geld in te steken. Binnen zekere grenzen, uiteraard. En dit was er zo één. Begin van de eerste week van maart heeft de bouwer in Bulawayo de benodigde materialen gehaald en aan het eind van die week is hij met zijn mannen begonnen. Het werk is inmiddels gereed. De onderwijzers en de leerlingen zijn er heel blij mee. Er bestaat trouwens een middel, waarmee je het houtwerk in kunt smeren, zodat termieten er geen vat meer op hebben. Dat goedje is nu natuurlijk ingezet.

Ook hebben we (Debra en ik) de pilaren van het gebouw, waar de 70 kleuters in zitten, bekeken. De pilaren zijn uit een soort cement opgetrokken en zien er van een afstand sterk uit. Maar als je dichterbij komt en enige kracht uitoefent, dan gaan de pilaren overhellen of krom staan! Een flinke windvlaag kan levensgevaarlijk zijn. Stel je voor dat één van de kleuters slachtoffer kan zijn van een dergelijke ramp. We hebben dezelfde bouwer (zie 1.) erbij gehaald. Het voorstel om de cementen pilaren te vervangen door ijzeren sprak hem zeer aan. Hij heeft een begroting gemaakt, die Debra aansprak. Het is de bedoeling dat de school het grootste gedeelte van deze kosten gaat betalen. De reparatie gaat plaatsvinden op dinsdag 16 maart.

2. Het waterproject voor de scholen

Hier zit de vaart goed in! Aan Monica en Roos had ik doorgegeven, wat fase 1 zou moeten kosten. Zij zijn ermee aan de slag gegaan, kregen precies op tijd nog enkele flinke giften binnen en konden ons mailen, dat het gevraagde bedrag voor fase 1 de volgende dag zou worden overgemaakt. Dat overboeken naar de Zimbabwaanse rekening van de bouwer had nogal wat voeten in de aarde! Bedankt zwager Cor voor je bemoeienis. Op maandag 8 maart slaagden we er hier in Zimbabwe in de overboeking rond te maken. Op zaterdag 13 maart vertelde de bouwer ons, dat het geld op zijn rekening stond! Fase 1 kon dus vandaag, 15 maart, van start. Dat werk bestond uit het zo precies mogelijk uitlijnen van de plaatsen waar de sleuven moeten komen. Op dinsdag 16 maart wordt begonnen met sleuven graven (60 cm diep) en een dag later worden de eerste PVC pijpen gelegd. Geloof maar dat we daar foto’s van zullen maken!

3. Verjaardag

Op 7 maart was Father Innocent jarig. Hij ging zelf gewoon voor in zijn eigen dienst, die zoals gewoonlijk lang duurde, maar wel enerverend was. Na de dienst werden er drie gemakkelijke stoelen neergezet. Father Innocent nam op de middelste plaats, zijn ouders links en rechts van hem. Er werden enkele toespraakjes gehouden en er kwamen verschillende groepen van achter uit de kerk dansend naar voren om de Father toe te zingen. Er leek geen einde aan te komen, maar het was wel heel erg gezellig. Om twaalf uur haakten Diny en ik af, want er zijn grenzen. Drie uur vonden we genoeg en het werd tijd dat ik weer een lekkere boterham in mijn maag kreeg! ’s Avonds hebben we bij de Father thuis van een lekkere ‘Supper’ genoten. Lastig was wel, dat er verschillende aanvangstijden in omloop waren. Zo gingen Theresia, Diny en ik ervan uit dat we om half zes aanwezig moesten zijn, maar sommige nonnen hadden half acht gelezen. Diny en ik zaten vlakbij de vader van Father Innocent, een 64-jarige onderwijzer uit St. Joseph, dat 50 km. van Brunapeg verwijderd is. We hebben erg genoten van de gesprekken met hem en zijn neef Pax, een boer uit Old Line, een buurtschap dat bij Brunapeg behoort. Na het eten gingen de zusters (ik bedoel de nonnen) over op ijs. Dr. Francisca gaf het goede voorbeeld. Er ging een flinke scheut amarula door, dus de dames werden er maar wat vrolijk van. De matron, hoofd van de verpleging en ook van het klooster, had al een lekker Duits wijntje op, die dr. Theresia geopend had. We hebben met elkaar een mooie avond gehad.

4. Naar Old Line

Met Pax, de neef van Father Innocent, hadden we even gesproken over het grote probleem van Old Line, gemeente Brunapeg: de brug over de rivier de Mahlaba. Terwijl de school en alle andere faciliteiten (ziekenhuis, kerk, winkeltjes, enz.) aan de ene kant van de rivier liggen, wonen er aan de andere kant van de rivier 100 huisgezinnen. In totaal moeten ongeveer 70 kinderen van de Primary School en 70 van de Secondary School over die brug. Maar: de brug is niet meer in gebruik! De rondingen waarop de brug rust zijn te klein, de brug is te laag. Een groot gedeelte van het jaar staat de rivier droog, maar het komt regelmatig voor, dat in de maanden oktober t/m februari niemand meer naar de andere kant kan. Samen met Father Innocent en Pax hebben Diny en ik de situatie ter plaatse bekeken. De brug is inderdaad onbruikbaar, omdat hij gewoon kapot is. Met Pax hebben we afgesproken dat hij in overleg met het distriktskantoor in Plumtree op zoek zal gaan naar een ingenieur, die een kostenplaatje zou moeten kunnen opleveren. We hebben goed uitgelegd aan Pax en aan enkele andere dorpsbewoners, dat het Waterproject in Brunapeg zelf al een hele klus is voor zo’n kleine Stichting als de onze, maar dat we ons best willen doen om iets voor Old Line te kunnen betekenen.

5. Formulieren voor twee afdelingen

Eén van de afdelingen hier is de OI-clinic (OI = Opportunistic Infections). Een cursiste liet me het formulier zien, dat ze ten behoeve van klinieken buitenaf gebruiken. Het formulier zag er niet uit (kopie van kopie van kopie). Ik was het met haar eens dat er een nieuw document gemaakt moest worden. Administration is een andere afdeling. Hier wordt gewerkt met een programma, waarmee maandoverzichten worden gemaakt. Maar het programma heeft een aantal onhebbelijkheden. In het jaaroverzicht, dat met een druk op de knop kan worden gemaakt, worden een aantal velden bij elkaar opgeteld. Zo is daar het veld ‘bezette bedden’. In het jaaroverzicht zie je dan bijvoorbeeld 1392 staan. Vergeten wordt hier door 12 te delen, om het gemiddelde per maand te laten zien. Een rondje bellen door een medewerkster met enkele andere ziekenhuizen leerde, dat zij dezelfde onhebbelijkheden kennen. Maar ze hebben ermee leren leven. Met beide formulieren ben ik aan de slag gegaan. En het heeft werkelijk iets moois opgeleverd. De afdelingen zijn er erg mee in hun sas. Ik moet wel zeggen, dat het flink wat tijd heeft gekost om het eindresultaat te krijgen.

6. De laatste zondag

Zondag 14 maart hebben we onze laatste zondagsdienst hier in de kerk meegemaakt. Van te voren hadden we al aangegeven dat we graag nog een keertje wilden meedansen met het binnenbrengen van de bijbel. Tijdens het inoefenen van de danspasjes bleek, dat de groep ook nog wel iemand kon gebruiken voor het binnenbrengen van de offers. Wijzelf dachten meteen aan het door de gogo’s ten onrechte gebakken derde broodje: een mooi geschenk voor de kerk. Aan het einde van de dienst kregen Diny en ik de gelegenheid nog enkele dingen te zeggen. Father Innocent stond tussen ons in en vertaalde onze Engelse woorden in het Ndebele. Als openingsgroet hadden we ‘Sálibonáni!’ gekozen, dat zoiets als ‘We zien elkaar!’ betekent en vaak gebruikt wordt als eerste woord in een toespraak. We hebben de mensen hartelijk bedankt voor hun vriendelijkheid en gastvrijheid. Ook hebben we enkele dingen genoemd, die we hier konden doen. Dat we heel blij waren dat het meeste aardig gelukt was. Diny zei dat we hen nooit zouden vergeten en dat we over hen zouden vertellen aan onze families en vrienden. Als laatste woorden kozen we – precies tegelijk – ‘Lisale kuhle!’, wat ‘Blijft gezond!’ inhoudt. We kregen een spontaan applaus.

7. De officiële opening van de hostels

Vandaag, 15 maart, is een belangrijke dag voor het ziekenhuis. De nieuwe hostels – onderkomens voor student nurses – worden geopend door de Ambassadeur van Nederland, mr. J. Weterings. De gebouwen zijn dan ook betaald door de Nederlandse Ambassade in Harare. Ook de Aartsbisschop van Bulawayo Thomas Alex is van de partij. Hij leidt de speciaal voor deze gelegenheid te houden mis. Hij zegent de gebouwen ook in. De minister van Health and Children Affairs houdt een aardige toespraak. Tijdens de mis zitten Diny en ik bij de Ambassadeur en zijn vrouw. Zij vinden het allemaal prachtig, wat hier gebeurt. De mis en de toespraken worden afgewisseld door prachtige Ndebele-liederen, meerstemmig gezongen door een gelegenheidskoor van verpleegkundigen. Na de mis is er een heerlijke lunch in de oude School of Nursing. Diny en ik zitten aan een tafel met ambtenaren van het Mangwe District Council. Ook de Ambassadeur en zijn vrouw zetten zich bij ons. Ze zijn echt geinteresseerd in onze verhalen. Om half drie gaan de genodigden weer richting Bulawayo en Plumtree.

Het is nu dinsdag 16 maart, de verjaardag van onze broer en zwager Jaap. Broeder, van harte gefeliciteerd. Wij wensen je een fijne dag toe temidden van al degenen, die je dierbaar zijn. Donderdag gaan we naar Bulawayo, waar we twee nachtjes verblijven in het door ons zo geliefde Travaller’s Guesthouse aan de Banff Road in de buitenwijk Hillside. We hebben gebeld en zij heten ons hartelijk welkom. We krijgen de wat ruimere kamer in het hoofdgebouw. We zien er erg naar uit.

De tussenliggende vrijdag zullen we naar St. Mary’s Cathedral gaan en de nabijgelegen gebouwen van het Aartsbisdom. Daar zullen we nog één keer de Aartsbisschop en sommigen van zijn medewerkers onmoeten. Vanuit Brunapeg groeten we nog één keer de lezergroep van onze Nieuwsbrief. We hopen dat jullie een beetje hebben kunnen meegenieten met ons.

Er valt hier nog veel te doen. We hopen dat de contacten met deze lieve mensen hier zullen blijven bestaan. We hopen, dat hun toekomst er wat beter uit mag komen te zien en dat dat niet al te lang zal duren. En mocht dat onverhoopt wel zo zijn, dan moeten we hen nog maar een poosje proberen te helpen.

23-02-2010 Nieuwsbrief 3 Jan en Diny

Hoe maken we een Nieuwsbrief? We beginnen met het raamwerk. We zetten een stuk of wat onderwerpen op een rijtje, die we nader willen uitwerken. Sommige onderwerpen kunnen nu al worden ingevuld, omdat het bijbehorende verhaal al is gebeurd. Andere komen als het goed is de komende dagen aan de orde.
 
Water

Misschien wel het belangrijkste onderwerp van deze streek. Als je je bedenkt dat dit gebied behoort tot een uitloper van de Kalahari-woestijn en er gemiddeld weinig water valt, dat kun je begrijpen dat regen en water het onderwerp van de dag zijn. Voor de oogst van dit jaar hebben de mensen aan de regenval van de afgelopen dagen niets meer. Op z’n vroegst in mei 2011 kan er weer een oogst zijn. Mits er rond de volgende jaarwisseling een behoorlijke hoeveelheid water is gevallen. Voor het vee is de regen altijd een uitkomst. De bodem wordt dadelijk bedekt door groene planten, die afgegraasd kunnen worden.
Voor eigen consumptie zijn de bewoners in deze streek aangewezen op zogenaamde boreholes. Dat zijn plekken waar een hoeveelheid water in de grond zit, die door gebruik making van een handpomp of een motorisch aangedreven pomp omhoog gehaald kan worden.
Hier vlakbij is een rivier, die voor het grootste deel van het jaar droogligt. Maar op bepaalde plaatsen bij de rivier zijn prima boreholes aangetroffen. Het ziekenhuis maakt gebruik van zo’n borehole.
Voor de nieuwe onderkomens van de student nurses
Het afgelopen jaar zijn hier op het terrein van het ziekenhuis twee onderkomens voor student nurses gebouwd.
Onder leiding van Khaisano Ndlovu, de technische man van het Aartsbisdom, is deze week de waterleiding afgemaakt. Er is een pijpleiding gemaakt, die begint bij de borehole bij de rivier en uitkomt bij een watertank van 20000 liter. Die tank, die bedoeld is als buffer voor noodgevallen, was het sluitstuk van de installatie. Halverwege de week zijn ze begonnen met het plaatsen van de afgesloten tank bij een 10 meter hoge stellage. Daar moest hij op gehezen worden. Een ding van 400 kg en bijna onhandelbaar. Maar het is gelukt. De tank staat er keurig bij en is gevuld met water.
Voor de scholen
Dit is zo’n punt, dat nader ingevuld moest worden. Vanmorgen kwam Khaisano op de afgesproken tijd naar ons toe. We hebben gesproken over het in drie fasen uitvoeren van ons plan. Omdat het zo belangrijk is voor de scholen en, via de kinderen, ook voor de ouders, geven we de inhoud van het plan grofweg weer:
                                                              i.      Fase 1
- graven van geulen vanaf de Borehole naar de scholen
- leggen van de PVC-pijpen.
- aanleggen van overige leidingen en kranen.
- dichtmaken van de geulen
                                                            ii.      Fase 2
- aanleggen pomp en hulpstukken
- aanleggen van de motor en hulpstukken
- nodige installaties
                                                          iii.      Fase 3
- constructie van de stellage voor de tank
- installatie van de tank (10.000 liter)

De doorlooptijden van fase 1 en 2 zijn respectievelijk twee en 1 maanden.
Die van fase 3 duurt twee weken.
Na fase 2 hebben de scholen, de onderwijzers, leraren en Father Innocence schoon water.
Het bouwen van de tank is bedoeld om een reservoir voor noodgevallen achter de hand te hebben. Met de inhoud van de tank kan men ongeveer drie dagen vooruit. De motor kan dan ook drie dagen worden uitgezet. Dat spaart diesel!
Het water is ook bedoeld voor de groentetuinen, die beide scholen willen gaan onderhouden. De groente kan via de kinderen aan de ouders worden gegeven.
 
Voor de bewoners in de buurt
Met Khaisano hebben we vanmorgen ook gesproken over een idee, dat Donald Lupahla bij ons aansneed: de mogelijkheid om een bestaande borehole in te zetten voor de bewoners in de nabijheid van het ziekenhuis.
Khaisano beschouwt dit ook als een goed idee, dat voor verdere uitwerking in aanmerking kan komen.
Het is heel interessant om met Khaisano Ndlovu plannen te maken en uit te werken. We kunnen straks ons geld overmaken naar de rekening, die zijn uitvoerder Douglas Mpofu ons zal geven.
Niet eerder hebben we in onze Nieuwsbrieven gevraagd om geld. Maar we zouden de lezers toch wel graag willen vragen om ondersteuning. U kunt begrijpen hoe gelukkig we de mensen hier kunnen maken. U moest eens zien op welke wijze de mensen nu hun water moeten halen: een kruiwagen met drie of vier jerrycans, wachten tot je aan de beurt bent en dan langdurig pompen om de vaten te vullen. En dat natuurlijk alleen voor eigen consumptie, niet voor enig tuintje.
 
Brood, buns, mahewu
Het kopen van brood via één van de shops (het brood wordt rechtstreeks uit Bulawayo aangevoerd) duurt nog steeds voort. Wel mooi, zou je zeggen, maar erg duur. Ondanks de korting die we hebben gekregen (in plaats van ongeveer 1 Euro betalen we 0,65 Euro per brood) betalen we voor 500 kinderen nog wel € 200,00 per week (26 broden + pindakaas + limonade).
Iemand gaf ons daarom de tip om eens met de onderwijzers te praten over een andere oplossing. En die hebben we gevonden! Nog niet zo veel jaren geleden kregen de kinderen van CADEC – een hulpinstantie in Zimbabwe – dagelijks een beker Mahewu. Dat maak je door een poeder (een plantenextract) te vermengen met water. In Mahewu zit proteïne en vitaminen en het is erg voedzaam. Daarbij komt nog, dat de kinderen het erg lekker vinden. Hoofd van de school Debra gaat morgen naar Bulawayo en zal al vast enkele pakketten Mahewu meenemen.
Een eenvoudige rekensom leert, dat Mahewu ongeveer 6x zo goedkoop is als brood. De aanmaak is heel eenvoudig, een oven is niet meer nodig! De besparing kan ten goede komen van het waterproject.
 
De computercursussen
Die gaan over het algemeen goed. Ten geveolge van onvoldoende elektriciteit kan ik niet al te lang cursus geven: één uur per dag van 12:00 tot 13:00 uur. Degenen, die het het minst nodig hebben voor hun dagelijkse werk (twee tuinmannen, twee chauffeurs en een technische man), genieten er het meest van en komen in hun vrije tijd op de cursus af. Op zaterdagmorgen en op woensdag om 17:00 uur. Dankzij twee opgeladen laptops is dat mogelijk. Inmiddels lijkt de beste aanpak te zijn, dat ik de mensen leer het studieboek ter hand te nemen en er goed mee om te gaan. Want het zou mooi zijn wanneer men, zodra we op 20 maart naar Nederland vertrokken zijn, zichzelf goed weet te redden.
Werkkleding voor de caretakers
Een poosje geleden is het al beloofd door Monica of Roos: de concierges van de Primary School zouden van onze Stichting werkkleding krijgen. Vorige week is deze belofte ingelost. Debra heeft bij heer en mevrouw Ndlovu (geen familie) de maat genomen en met deze gegevens afgereisd naar Bulawayo.
Twee dagen later was ze terug. Diny en ik liepen langs het huis van Dbra en haar man. Zij riep naar ons, dat het voor elkaar was en wij zeiden dat we de volgende dag naar school zouden komen. Met ons fototoestel, natuurlijk.
De kleding paste precies. Ze waren erg blij en we hebben mooie foto’s gemaakt.

De kerkdienst van zondag 21-2
We beginnen bij zaterdagmiddag. Caesar, onze huisgenoot, vertelde dat hij ’s middags even naar de kerk moest om te oefenen met een aantal dames uit de buurt voor de kerkdienst van de volgende dag.
Om drie uur ging hij die kant op en enkele minuten later hoorden we vanuit de open kerk zulke mooie geluiden, dat wij dat van dichtbij wilden meemaken. Wij zetten ons op één van de banken neer, vlak achter de jonge non Cynthia, die temidden van het meerstemmige lied haar eigen stem had. Caesar, Johannes en ongeveer twaalf dames waren het binnenbrengen van de bijbel en het naar voren brengen van de offergaven aan het instuderen. Wij genoten ervan.
Toen ze klaar waren met oefenen, kwamen ze Diny en mij een hand geven en wilden ze huiswaarts gaan.Tegenover één of twee van de dames staande, maakte ik enkele danspasjes. Dit veroorzaakte een zodanige reactie, dat alle dames het middenpad weer opzochten. Ook Caesar en Johannes waren enthousiast. Het binnenbrengen van de bijbel hebben we zo nogmaals beoefend.
Zondagmorgen hebben Diny en ik eerst nog even samen met Caesar de pasjes doorgenomen. In de dienst konden we dus geheel voorbereid aan dit onderdeel deelnemen. De mensen vonden het heel mooi en Theresia Pellio heeft dit en andere liederen met haar fotocamera gefilmd.
Op maandag hebben we nog leuke reacties ontvangen. Ook Father Innocent had er erg van genoten.
 
Bezoek aan de familie Moyo
Afgelopen zondag hebben we Vincent, Kathy en hun drie kinderen Victor, Patience en Perseverence bezocht. Tot nu toe was daar nog niets van gekomen, omdat het de afgelopen zondagen zo bloedheet was geweest en we ons voorgenomen hadden de afstand van drie of vier kilometer lopend te overbruggen. Nu hadden we Theresia ook uitgenodigd om dit gezin in dit aparte en zo verlaten gebied op te zoeken en zij stelde voor om met haar auto te gaan.
Op zondag vertelde ze dat ze ons wel even kon brengen, maar dat ze met een half uurtje al weer terug moest, omdat ze de enige aanwezige arts was. Dat vonden we helemaal niet erg, wat het was prachtig wandelweer.
We hebben genoten van de blijde gezichten. Theresia en Diny hadden uit een Duitse juten zak voor Afrika een aantal kledingstukken uitgezocht, die dit gezin goed kon gebruiken. Ze waren er reuze mee in hun sas.
Vincent heeft Theresia zijn land laten zien en aan ons later zijn geluidsapparatuur, die tegenwoordig op een kleine generator werken. Dankzij een schotel kan hij op zijn televisie zelfs Nederland krijgen.
Het hele gezin heeft ons later een eind in de richting van het ziekenhuis vergezeld. Opeens voeld ik (Jan) een handje in mijn hand. Het was het handje van Patience van vijf jaar, die lieve meid.
 
Het weer is een beetje omgeslagen. Het waait af en toe flink en de wolkenluchten wisselen elkaar snel af: nu eens zijn de wolken donker en valt er wat regen, dan weer zijn er duidelijk blauwe plekken te zien. De temperatuur blijft onveranderd aangenaam. We kunnen goed buiten zijn.
 
Als je hier bent, dan raak je in de ban van alles wat er om je heen gebeurt, van de mensen, de dieren, van alles.
En als je dan ook nog het gevoel hebt, dat je contact hebt met de mensen en dat de dingen, waar je mee bezig bent slagen, dan raak je helemaal begeesterd.
 
Hartelijke groet, Jan en Diny